Procesory Dynamiki i Korektory, czyli o nagrywaniu dźwięku

0
51
Procesory Dynamiki i Korektory, czyli o nagrywaniu dźwięku

Pewnie pomyślisz, że do nagrania zwykłego podcastu nie są potrzebne żadne efekty, ani dodatkowe oprogramowanie po za mikrofonem, kartą dźwiękową czy mikserem (i Twojego głosu oczywiście), jednak jest pewna grupa efektów, które mogą radykalnie poprawić brzmienie i dynamikę Twojego nagrania.

Podstawową grupa efektów do obróbki ścieżek audio to korektory i filtry częstotliwości.

Grupa efektów, a raczej procesorów dynamiki w skład której wchodzi kompresor, limiter i bardzo przydatny noise gate (bramka szumów).

Następną grupą efektów, jest grupa efektów modulacyjnych: chorus, flanger, phaser, vocoder, tremolo, autopanorama, wirujacy głośnik i szereg innych podobnych. O efektach tej grupy tylko wspominam, gdyż w przypadku nagrań podcastów, czy screencastów ich użycie nie ma uzasadnienia.

Kolejna grupa efektów również mało lub w ogóle nieprzydatna do wyżej wymienionych zastosowań, to efekty pogłosowe, takie jak reverb (pogłos) i delay (echo) i pochodne.

Jest jeszcze jedna grupa efektów tzw psychoakustycznych jak exciter czy enhancer jednak ze względu na ich złożoność, zasady działania i przeznaczenie pozwolę sobie pominąć ich omawianie.

Tych i podobnych efektów jest oczywiście nieograniczona ilość. W erze komputerów, codziennie powstaje tysiące nowych takich wirtualnych „zabawek”, które rzecz jasna znajdują swoje zastosowanie w studiach nagraniowych przy realizacji różnego rodzaju produkcji muzycznych. Z racji, że serwis dedykuję czytelnikom, którzy o obróbce dźwięku mają mgliste lub żadne pojęcie, skupię się na tych podstawowych i najbardziej przydatnych efektach, które poprawią dynamikę nagrań oraz wpłyną na ich lepszy odbiór.

Pewnie włos Ci się teraz jeży na głowie i myślisz sobie: „o czym ja w ogóle do Ciebie rozmawiam?” Jednak zapewniam Cię, że choć temat wydaje się zawiły i tajemniczy (a to tylko kropelka w oceanie) wcale takim dla Ciebie być nie musi Może nawet przyjdzie moment, że załapiesz „dźwiękowego bakcyla” i zechcesz dogłębniej poznać wspaniały świat obróbki dźwięku.

Korektor (equalizer)

Zdaje się, że chyba każdy wie jak wygląda i jakie efekty daje użycie tego typu urządzeń efektów, jednak mało kto wie, do czego tak na prawdę korektor służy Tak drogi czytelniku, w myśl obiegowych i przyjętych przez ogół opinii korektory nie służą wcale do kreowania, czy poprawiania brzmienia audio (koloryzowania), a do korygowania niepożądanych częstotliwości.

Dla twojej wiadomości powiem, że dostępne są cztery podstawowe rodzaje korektorów: korektor graficzny, korektor półkowy (chyba najbardziej rozpowszechniony, gdzie jednym regulatorem korygujemy tony niskie, a drugim tony wysokie), korektor parametryczny oraz korektor parametrycznograficzny. Temat jest w brew pozorom dość złożony, bo o ile zabawa z korektorem półkowym i graficznym jest dość intuicyjna i znana chyba każdemu, o tyle świadome kręcenie korektorami parametrycznymi i parametrycznograficznymi dla zwykłego śmiertelnika może okazać się dość utrudnione ze względu na dużą liczbę dostępnych do ukręcenia parametrów w tego typu korektorach.

Filtry częstotliwości – bardzo proste, ale przydatne narzędzia. Generalnie można wyróżnić tutaj dwa najbardziej popularne filtry: dolnoprzepustowy i górnoprzepustowy.

Filtr dolnoprzepustowy (low-pass-filter LPF) – jak nazwa wskazuje przepuszcza tylko to, co jest poniżej ustawionej częstotliwości odcięcia np 12kHz (12000Hz).

Filtr górnoprzepustowy (hi-pass-filter HPF) – przepuszcza to, co jest powyżej ustawionej częstotliwości odcięcia np 80Hz.

Używając obu filtrów pozbywasz się niepotrzebnych szumów, syków (w przypadku filtra LPF) oraz dudnień i niepożądanych zakłóceń spowodowanych oddechem i głoskami wybuchowymi („p„, „b” itp) podczas nagrywania lektora czy wokalisty (w przypadku filtra HPF).

Procesory Dynamiki

Kompresor – procesor dynamiki, który pozwala na wyrównanie ciszej i głośniej brzmiących fragmentów pliku audio (szczególnie w nagraniach ludzkiego głosu mówionego lub śpiewanego), a tym samym do podniesienia średniego poziomu nagrania. Innymi słowy jeśli użyjesz kompresora w swojej ścieżce dźwiękowej, to nagranie wyrówna się pod względem głośności, a głośność nagrania może być wyższa, mimo iż maksymalny poziom nagrania dalej będzie oscylował w okolicy 0dB – czyli w najwyższym możliwym punkcie skali dynamiki (w przypadku nagrań cyfrowych). Podniesiesz dynamikę nagrania unikając przy tym niebezpiecznych przesterowań (trzasków, charczenia itp) Kompresor oczywiście posiada jeszcze wiele innych zastosowań, szczególnie przy produkcji muzyki rozrywkowej jednak nadmieniam o tym tutaj tylko jako ciekawostkę.

Limiter (ogranicznik) – procesor dynamiki (odmiana kompresora), który działa na sygnał tylko w jego szczytach tym samym zapobiegając przesterowaniu – jeszcze prościej mówiąc – limiter nie pozwala wyjść poza poziom 0dB. Za pomocą limitera możesz też radykalnie „podgłośnić” poziom nagrania jednak nieumiejętne posługiwanie się tym efektem skutkuje „spłaszczeniem” brzmienia. Urządzenie, bez którego rozgłośnie radiowe nie mają racji bytu. (Teraz już wiesz dlaczego np RMF FM to jedna z najgłośniejszych stacji w eterze ). Oczywiście w rozgłośniach radiowych wykorzystywane są drogie, markowe i rozbudowane urządzenia najwyższej klasy, które gwarantują wysoką jakość dźwięku przy bardzo radykalnych i agresywnych ustawieniach parametrów.

Bramka szumów (noise gate) – procesor, który skutecznie blokuje w ścieżce audio wszystko to, czego słyszeć nie chcesz, a co ciekawe jest o tyle lepszy od odszumiaczy, że nie degraduje (nie pogarsza) jakości przetwarzanego sygnału.

Generalnie działanie wszystkich procesorów dynamiki opiera się na wspólnych parametrach. Są to:

Próg zadziałania (threshold) – poziom sygnału od którego zaczyna się działanie procesora
Nachylenie charakterystyki (ratio) – stosunek zmiany poziomu sygnału wejściowego do zmiany poziomu sygnału wyjściowego
Czas ataku (attack) – czas reakcji procesora na zwiększanie poziomu sygnału
Czas powrotu (relese) – czas reakcji procesora na zmniejszanie poziomu sygnału
Czas podtrzymania (hold) – parametr typowy dla bramki szumów – czas całkowitego otwarcia bramki po opadnięciu sygnału poniżej progu zadziałania
(opcjonalnie) Kolano charakterystyki (knee) – miejsce charakterystyki procesora przy progu zadziałania. Tym parametrem określisz kształt kolana: ostry (hard) lub miękki (soft)

Pewnie teraz złapałeś się za głowę i zastanawiasz się nad sensem tych parametrów. Nie przejmuj się, kiedyś one też wydawały się dla mnie abstrakcyjne, jednak w większości dzisiejszych wirtualnych efektów dostępne są gotowe ustawienia (presety), z których z powodzeniem możesz korzystać, a o niuansach i konkretnych ustawieniach ręcznych dowiesz się w moim kursie o Audacity

Po lewej widzisz interface wbudowanego w Audacity kompresora. Ta niebieska linia, to przebieg charakterystyki podczas kompresji. Załamanie tej linii, to właśnie kolano (w tym wypadku nie jest ono edytowalne). Pod okienkiem widać suwaki odpowiadające za podstawowe parametry – próg zadziałania, czas ataku i czas powrotu (czas zanikania). Pod spodem są dwa okienka do zaznaczenia – po lewej – jeśli go zaznaczysz (zalecane), to kompresor automatycznie wyrówna skompresowany dźwięk do maksymalnego poziomu 0dB. Prawy kwadracik, to wybór trybu pracy kompresora. Odznaczenie tego pola spowoduje miękką, w zasadzie niezauważalną pracę kompresora. Opcja przydatna podczas kompresji całych utworów muzycznych. W przypadku kompresji pojedynczego sygnału audio np głosu lektora można ZAZNACZYĆ tą opcję.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here